Tarihte Bugün 09 Mart

09/03/1753 1793′de Vendée bölgesindeki karşı devrimci ayaklanmaları bastıran
Fransız general Jean-Baptiste Kléber doğdu.

09/03/1763 Sanayi Devrimi’nin İngiltere kırlarına yansıyan olumsuzluklarını dile
getiren yazılarıyla bilinen İngiliz gazeteci William Cobbett doğdu.

09/03/1764 Padişah III. Mustafa tarafından yaptırılan Laleli Camii ibadete
açıldı.

09/03/1796 Napolyon Bonapart ile Josephine evlendi.

09/03/1839 Rus besteci Modest Petroviç Musgorskiy doğdu.

09/03/1918 Amerikalı popüler detektif romanı yazarı Mickey Spillane doğdu.

09/03/1923 Sovyet lideri Lenin geçirdiği felç sonucu konuşma yeteneğini
kaybetti.

09/03/1929 İstanbul’da Matbaacılık Mektebi açıldı.

09/03/1930 Atatürk, Antalya Müzesi’ni gezdikten sonra, Aspendos’ta
incelemelerde bulundu.

09/03/1934 1961′de uzaya çıkan ilk insan Sovyet kozmonot Yuriy Alekseyeviç
Gagarin doğdu.

09/03/1945 Filistin’den gelen 36 bin diş fırçası piyasaya sürüldü.

09/03/1952 Amerika Birleşik Devletleri’ni Türk modası sardı. Amerikan moda
dergileri, İstanbul Sarısı, Türk Kırmızısı, Helva Beji, Fes Rengi gibi renklerden
geçilmez oldu. Bir firma, Harem adı altında kozmetikler piyasaya sürdü.

09/03/1952 Marksist militan ve yazar Aleksandra Kollontay öldü. Sovyetler
Birliği’nde kadınların siyasal mücadeleye katılmaları, örgütlenmeleri için
mücadele verdiği mücadelelerle bilinen Kollontay, “kadınların yazgısı beni tüm
yaşamım boyunca ilgilendirdi ve beni sosyalizme çeken de bu ilgi oldu zaten”
demişti. Kollontay’ın feminizm ile gerilimli bir ilişkisi olmuştu. Dönemin
feministlerine karşı dışlayıcı olmuş ve kadınların örgütlenmesi meselesini işçi
kadınların örgütlenmesine indirgemişti. Dünyanın ilk kadın büyükelçisi de olan
Kollontay .1922-1945 arasında Sovyetler Birliği’ni Norveç, Meksika ve İsveç’te
temsil etmişti.

09/03/1954 Yayın yoluyla suç işleyenlere ağır cezalar getiren yasa Meclisten
çıktı.

09/03/1954 Gazeteciler Cemiyeti ve Gazeteciler Sendikası, Mecliste yaptığı bir
konuşmada yazı işleri müdürleri için “baldırı çıplak” tabirini kullanan DP İzmir
Milletvekili Halil Özyörük’ü Meclise ve DP Genel Başkanlığı’na çektikleri bir
telgrafla protesto ettiler.

09/03/1955 Erzurum 9. Kolordu Komutanlığı 2 Numaralı Askeri Mahkemesi’nce
idama mahkum edilen Sovyet casusları İvan Adamidi ve Nikola Antonov asıldı.

09/03/1956 Ali Sami Yen Stadı Galatasaray Spor Kulübü’ne devredildi.

09/03/1956 Kıbrıs Rum toplumunun lideri Başpiskopos Makarios, İngiltere
tarafından sürgüne gönderildi. Yapılan açıklamada Başpiskopos Makarios’un
“barış koşullarına dönmenin önünde en büyük engel” olduğu ve terörizmi
desteklediği için adadan uzaklaştırıldığı belirtildi. Ayrıca Makarios’un eski bir
Yunan subayı olan Albay Grivas’ı, EOKA örgütünü kurmak için teşvik ettiği ileri
sürüldü. Sürgün haberinin duyulmasından sonra EOKA, Kıbrıs’ta yaygın
bombalama eylemlerine girişti.

09/03/1957 Türk ordusunun ilk kadın doktor subayı Sema Aran teğmen
rütbesiyle göreve başladı.

09/03/1959 Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlamak amacıyla kurulmuş EOKA Londra’nın
önerisini kabul etti; Grivas çekildi.

09/03/1961 Cemal Gürsel, Alman gazetecilerin, “Parlamento teklif ederse
cumhurbaşkanlığını kabul edecek misiniz?” sorusuna, “Parlamento değil, millet
teklif ederse hizmete hazırım” dedi.

09/03/1965 Zonguldak Kömür İşletmeleri direnişinde Satılmış Tepe ve Mehmet
Çandar adlı işçiler öldürüldü. Zonguldak Kozlu’daki Ereğli Kömür İşletmesi’nde
çalışan maden işçileri, Türk-İş ve hükümetin kanunsuz saymasına rağmen
greve gittiler. Grevci maden işçileri çalışmak isteyen işçilerin yer altına
inmesini engellediler. Hükümet gelişmeler üzerine Kozlu’ya bir tümen asker
gönderdi. Kozlu’da işçilerin direnişi çatışmaya dönüştü; açılan ateş sonucunda
iki işçi öldü,15 jandarma yaralandı,14 kişi gözaltına alında. Olayların radyodan
verilmesi hükümet kararıyla durduruldu.13 Mart günü olaylar yatıştı, işçiler
işbaşı yaptı.

09/03/1967 Gazeteci yazar Va-Nu (Vala Nurettin) İstanbul’da öldü. Nurettin,
Kurtuluş Savaşı yıllarında Bolu’da öğretmenlik yaparken arkadaşı Nazım
Hikmet’le birlikte Sovyetler Birliği’ne gitmiş ve Moskova’da Doğu Üniversitesini
bitirmişti. Türkiye’ye döndükten sonra gazetecilik yaptı, takma adlarla
hikayeler, romanlar, radyo oyunları yazdı. Arkadaşı Nazım Hikmet’le ilgili
anılarını “Bu Dünyadan Nazım Geçti” adıyla yayımladı.

09/03/1967 Gölcük Tersanesi’nde “Berk” adlı refakat firkateyninin yapımına
başlandı.Türkiye’nin kendi olanaklarını kullanarak yaptığı ilk firkateynin
yapımı1971 yılında tamamlandı.

09/03/1971 Başsavcılık Milli Nizam Partisi’nin (MNP) kapatılması istemiyle
Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

09/03/1971 19 Adalet Partili Demirel’in çekilmesi için bir muhtıra hazırladı.

09/03/1971 Güvenlik kuvvetlerinin denetimi altındaki ODTÜ’de Mütevelli
Heyeti’nin Akademik Konseyi feshetmesi üzerine Rektör Erdal İnönü görevinden
istifa etti.Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç’ın başkanlığında toplanan Yüksek Komuta Konseyi Toplantısında “Olayları önlemede hükümetin yetersiz
kaldığı” ifade edildi ve Başbakanın istifası istendi.

09/03/1974 İşverenlerin SSK’ya 1,5 milyar lira borcu olduğu açıklandı.

09/03/1979 7 kişiyi öldürmekten sanık sağ eylemci Veli Can Oduncu 16 yıla
mahkum oldu.

09/03/1983 Türkiye’nin Belgrat Büyükelçisi Galip Balkar, iki saldırgan tarafından
yaralandı. Büyükelçi iki gün sonra öldü. Saldırıyı Ermeni Soykırımının Adalet
Komandoları ve Asala örgütü üstlendi. Yakalanan iki Ermeni iki yıl sonra
tarihinde Yugoslavya’da 20′şer yıl hapse mahkum edildi.

09/03/1983 Görevini kötüye kullanmaktan Yüce Divanda yargılanmakta olan
eski Bayındırlık Bakanı Selahattin Kılıç beraat etti.

09/03/1984 Turgut Özal Türk Ceza Kanunu’nda siyasi suç olmadığını söyledi.

09/03/1986 Muzır Neşriyat Yasası’na ilişkin suçlamaları yanıtlayan Başbakan
Turgut Özal, “Bu yasaya muzır diyen muzırdır” dedi.

09/03/1991 Basın işkolunda kriz. Asil Nadir hakkında İngiltere’de açılan
soruşturma nedeniyle Kıbrıslı işadamının sahip olduğu Günaydın gazetesinde
350′den fazla kişinin işine son verildi. Güneş gazetesinde188 kadrolu 350
kadrosuz çalışanın gazeteyle ilişkisi kesildi. Gelişim yayınları 400 çalışan
sayısını 300′e indirdi. Tercüman gazetesi de çalışanların maaşlarını,
ikramiyelerini ödeyemedi.

09/03/1992 Türk savaş uçakları Kuzey Irak’taki iki PKK kampını bombaladı.

09/03/1995 TBMM Malvarlığını Araştırma Komisyonunun Almanya’da bulduğu
belgeler, RP’li Süleyman Mercümek’in Türkiye’de yönettiği paranın toplam 17
milyon mark olduğunu ve bu paraların akıbetinin bilinmediğini ortaya koydu.
09/03/1996 1990yılında öldürülen gazeteci Çetin Emeç’i vuran İslami Hareket
Örgütünün Ameliyat timi sorumlusu İrfan Çağırıcı İstanbul’da yakalandı.

09/03/1997 ELLE dergisinin yazı işleri müdürü Jean- Dominique Bauby öldü.
1995′te geçirdiği beyin kanaması sonucunda tüm vücudu, başından ayak
parmağının ucuna kadar felç olana Bauby’nin yalnızca beyni ve göz kapakları
çalışıyordu. Jean Dominique Bauby, göz kapaklarını kullanarak kitap yazdı.
Kitabın yazılış öyküsü sabrın ve dayanışmanın öyküsüydü. Bauby’nin yakın
arkadaşı Claude Mendibil, bir yıl boyunca her gün hastaneye gelerek ona
alfabeyi sesli olarak okudu. Bauby gerekli olan harfi gözünü kırparak belli
ediyordu, böylece harf harf kelimeleri dikte ettirerek kitabı yazdı

09/03/2000 Güney Kore’de saatlerce bilgisayarın önünden kalkmayan 37
yaşındaki Kim Kwang-Su, aşırı yorgunluk ve stresten öldü.

09/03/2001 Türk balesinin kurucusu Edris Stannus (Dame Ninette de Valois),
İngiltere’de 104 yaşında öldü.