Saç Dökülmesinin Nedenleri

Eğer saç dökülmesi sorunu yaşıyorsanız yalnız olmadığınız açık! Kadınlar ile erkeklerde görülen saç dökülmelerin nedenleri farklıdır. Kadınlardaki çoğu saç dökülmesi yani erkek tipi dökülmelerin daha kolay tedavi edilebilir. İşte saç dökülmesine neden olabilen bazı faktörler..
Demir eksikliği: Kansızlığa bağlı, demir eksikliğine bağlı anemi saç dökülmesine neden olabilir. Ancak kendi kendinize demir içeren vitaminler almayın çünkü fazla demir de bazı hastalıklara neden olabilir. İlk olarak kan sayımı yaptırarak demir eksikliğiniz olup olmadığını öğrenin.
Tiroid: Aşırı çalışan ya da çalışmayan tiroid saç dökülmelerine neden olabillir.
Östrojen seviyesinin düşük olması: Çoğu kadın menopozdan sonra veya bu sırada saç dökülmesi sorunu yaşayabilir.
Gebelik öncesi hormon değişiklikleri: Anne adayları ilk 6 ay boyunca yaşadıkları hormonal değişimlerin sonucu saç dökülmesi sorunu yaşayabilir ancak hormonları normale döndüğünde saçlar yeniden çıkabilir.
Telogen effluvium: Uzun bir dönem içinde saçta yaygın olarak görülen incelme ve dökülmedir. Hamilelik, hastalıklar ya da stres gibi faktörler etkili olabilir.
İlaçlar ya da tedavi: Çocu ilaç ya da tedavi saç dökülmesine neden olabilir. Eğer bu tür bir durumla karşılaştıysanız doktorunuzla konuşarak tedavinizin gözden geçirilmesini isteyebilirsiniz.
Yüksek seviyede A vitamini ya da Selenyum: Eğer ihtiyacınızdan fazla A vitamini ya da selenyum aldıysanız bu tür bir son uçla karşılaşabilirsiniz.
Sigara saç dökülmesine neden oluyor
Erkekler üzerinde yapılan araştırmalarda sigara içmenin de saç dökülmesini artırabileceği belirlendi. Kadınblar üzerinde bu yönde henüz bir çalışma olmamasına rağmen, sigaranın bu tür sonuçlar doğurabileceği açık.
Saçlarınız dökülüyorsa ne yapmalısınız?
Saç dökülmesi sorunu yaşıyorsanız yapmanız gereken saç dökülmenizin ne zaman başladığı, sebeplerinin ne olabileceğini belirlemek ve saçlarınızı tamamen kaybetmeden önce uzmandan yardım almak. Öncelikle kan tahlili yaptırarak demir, tiroid, östrojen (kadınlar için) hormonu seviyenizi ölçtürmeniz yerinde olacaktır. Doktorunuz bunlarda eksiklik görmediyse o zaman sorun genetik olabilir.
Saç dökülmesi için önerilen ilaçlar ve tedavi
Rogaine (minoxidil içeren ilaç): Doğrudan deriye uygulanıyor ve kan dolaşımını hızlandırıyor. Bu sebeple saç kökleri daha iyi besleniyor, bol oksijen alan saç hücreleri güçleniyor ve daha kalın saçlara sahip olmanızı sağlıyor. Hamile ya da emziren annelerin kullanmaması öneriliyor.
Propecia (finasteride içeren ilaç): İyi huylu prostat büyümesini tedavi etmek için hazırlanmış bir ilaç. Zaman içerisinde Finasteridin yan etkisi olarak saç fölikillerinin yok olmasına da neden olan bir androjen olan DHT’ ye (dehidrotesteron) dönüşmesini engellediği keşfedilmiş ve 1997 yılında saç dökülmesine karşı kullanılmak üzere FDA tarafından onaylanıp Propecia adı altında satışa sunulmuş. (Hamileler ya da anne olmayı planlayanların kesinlikle almaması gerekiyor. Yapılan araştırmalarda tüm kadınlar üzerinde başarılı olmadığı görülmüş)

Alopesi yani saç dökülmesinin önemli bir estetik sorun olduğunu söyleyen Amerikan Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Dr. Buket Pençe, saç dökülmesi ve bu sorunun önüne geçebilmek için alınacak önlemleri anlattı:

Vücuttaki tüm kıllar gibi saçlar da olur, gelişir ve bir süre sonra yenilenmek üzere dökülürler. Günde ortalama 50-100 saç telinin dökülmesi normal kabul edilir. Saç dökülmesi yakınması olan hastadan 1 hafta boyunca banyo, yastık ve taraktaki saçları toplaması istenmekte ve ortalama günlük dökülme hesaplanmaktadır. Ayrıca saç dökülmesinin derecesini, tipini belirlemek için çekme testi, saçlı deri muayenesi de yapılmakta, gerekirse mikroskobik olarak saç kılları ve kökleri incelenerek fotoğrafları da çekilmektedir. Bazı dökülmelerde kesin tanı için saçlı deriden biopsi alınması da gerekli görülebilmektedir.

Saç dökülmesi saptanan hastalarda nedenini belirlemek için; kullanılan ilaçlar, son 1 yıl içinde geçirilen hastalıklar, kilo kaybı, saça uygulanan işlemler, guatr gibi hormonal bozukluklar, maruz kalınan kimyasal maddeler ve stres sorgulanmalıdır. Şüphelenilen nedene yönelik laboratuvar testleri yaptırılmalıdır.
En Sık Göürülen Saç Dökülmesi Nedenleri

Hormonal nedenler: Tiroid bezinin az veye çok çalışması (guatr), doğum sonrası, menapoz öncesi ve sonrası hormonal nedenler.
Besinsel nedenler: Protein, demir, esansiyel yağ asidi, çinko, biotin eksiklikleri.
İlaçlar: Doğum kontrol hapları, tiroid ilaçları, A vitaminin fazla alımı, bazı kanser ilaçları, tansiyon ilaçları, gut hastalığı ilaçları, psikiatri ilaçları, bağırsak paraziti ilaçları, kan sulandırıcılar.
Kansızlık
Cerrahi operasyonlar
Hastalıklar: lenfomalar, bağırsak hastalıkları,bağ dokusu hastalıkları
Stres

Genel olarak tüm saçlı derideki saçlarda dökülme ve seyrekleşme yapan bu nedenlerden birisi bulunabilirse, tedavi nedene yönelik olarak yapılmaktadır. Neden saptanamazsa ağızdan jelatin, biotin veya multivitaminler verilebilir. Ayrıca erkek tipi saç dökülmesindeki en etkili tedavi olarak solüsyonlar ve ilaçlar kullanılılır. Saçlı deriye de yerleşen pek çok deri hastalığının saçlı deride iz bırakmasıyla da o bölgedeki saçlar dökülebilmektedir. Saçlı deride en sık görülen cilt hastalığı kıl kökü iltihaplanmalarıdır. Sıklıkla strese bağlı olarak ortaya çıkan değişik büyüklüklerde saç, kaş, kirpik ve vücut kılı dökülmelerine ise pelad (alopesi areata) denilmektedir. Bu sorunun tedavisinde ise dıştan, deri içine veya sistemik olarak kortizon, tropikal olarak minoksidil solüsyonu, katran (antralin) ile bölgenin tahrişi, ultraviyole A tedavisi ve saç ekimi uygulayabilmektedir.
Deri hastalıklarının en sık görülen bir grubu da mantar hastalıklarıdır ve saçlı deride yerleşen mantar hastalıkları saçlarda kırılma, grileşme, incelme ve deride kepeklenme ile ortaya çıkar.

Mantarlar hayvanlardan, topraktan veya hasta insanlardan sıkı ve uzun süreli temasla bulaşmaktadırlar. Ortak kullanılan giysiler, havlular, terlikler, çoraplar, ayakkabılar, hamam, banyo, plaj, otel odaları en çok görülen bulaşma yollarıdır. Hayvanların derisinde, mantar hastalığı tüy dökülmelerine neden olur ve bu hayvanlar tedavi edilmezlerse insanlara bulaşır. Saçlı deride mantar hastalıkları yalnız çocukluk yaşlarında görülür. Ergenlikten sonra saçlı derinin yağ bezlerinde değişiklikler oluşur ve mantarların saçlara, saçlı deriye yerleşmesine engel olurlar.
Saçlı deride yerleşen mantar hastalığı, bazen sadece saçlarda kırılma, grileşme, incelme ve deride kepeklenme ile ortaya çıkar ve tedavi sonucunda hiçbir iz bırakmadan kaybolurlar. Bazen ise sulantılı, kabuklu yaralar görülür. Bu durum tedavi edilse de saçlar tekrar çıkmayabilir.
Deri, saç mantarı bir ayda, hastalığın yerleştiği bölgeye uygun ilaçlar yeterli süre kullanıldıklarında tedavi edilebilmektedir.

Saç Dökülmesinin Nedenleri Nelerdir

Daha geçen yıla kadar saç dökülme sebepleri olarak genetik faktörler, hormonlar, dış etkenler ve çinko gibi bazı minerallerin eksikliğini sayarken bu sıralamanın içerisine demirin eksikliği de girdi.

Aile Hekimliği Uzmanı, Clinica Gayrettepe Tıbbi Direktörü Dr. Eren Eroğlu Mynet okuyucuları için saçların dökülmesine neden olan demir eksikliğini anlattı.

KANSIZLIK OLMADAN DA DEMİR EKSİKLİĞİ OLUR
2006 yılında Amerikan Dermatoloji Akademisi Dergisi’nde yayınlanan geniş bir araştırma demir eksikliği olanlarda saç dökülmesinin arttığını; demir depoları doldurulursa dökülen saçların geri çıktığını yada en azından dökülmenin durduğunu işaret ediyordu. Aynı çalışma doktorların kansızlık yok diye demir eksikliğini değerlendirirken başka belirtileri çok dikkate almadıklarını fakat saç dökülmesinin anemi olmadan da görülebildiğini vurgulamaktaydı.. Buna göre biz doktorlar, saç dökülmesinin sebeplerini araştırırken basit bir kan sayımı yapıp eğer kansızlık yoksa, sessiz bir demir eksikliği olabileceğini göz ardı edip saç dökülmesi için bu önemli nedenin varlığını araştırmayı ihmal etmekteyiz.

KONTROLSÜZ DEMİR ALMAYIN
Fakat sakın ola ki bu yazıyı okuyan her saç problemli kendi başına demir almaya kalkışmasın. Çünkü kontrolsüz aşırı demir alımına bağlı demir zehirlenmeleri ve çok ciddi sonuçlar olabileceğini herkesin aklında bulundurması lazım.

ÖNEMLİ OLAN FERRİTİN
Kandaki demirin miktarını değerlendirmenin en etkili yolu Ferritin düzeyini ölçmektir. Ferritin, demiri depolama işinde önemli rol oynayan bir proteindir. Kandaki normal seviyesi kadınlarda 10-120 ng/ml erkeklerde ise 30-250 ng/ml olarak kabul edilir. Bu geniş aralık nedeni ile 10-15 ng/ml Ferritin’e normal denilir; fakat bu yanlış bir karardır. Saç dökülmesinin önüne geçebilmek için bu düzeyin en az 50-,70 ng/ml arasında olması gerekir.

Yukarda adı geçen çalışmayı yapan araştırmacılar özellikle saç dökülmesi yaşayan kadınlardaki ferritin seviyelerinin diğerlerine göre düşük bulunduğunu; demir eksikliğinin bu kişilerde, genetik olarak var olan saç dökülme riskinin daha kolaylıkla ortaya çıkmasına sebep olduğunu öne sürmektedir.

SAÇ DÖKÜLMESİ VARSA DEMİR BAKILMALI
Eğer sağlıklı bir kadında saç dökülmesi varsa demir eksikliği de mutlaka araştırılmalıdır. Bilindiği gibi kadınlarda yoğun seyreden adet kanamaları nedeniyle sıklıkla demir eksikliği ve anemi görülebilmektedir. Fakat bu tür sebebi olamayacak bir erkekte yada menopoz sonrası bir kadında demir eksikliği tespit edilmişse hangi hastalığın buna sebep olduğu mutlaka araştırılmalıdır. Saç dökülmesi araştırılırken tespit edilen demir eksikliğinin 55-60 yaşında bir erkekte altta yatan nedeni, bağırsak kanseri nedeni ile gizli kan kayıpları olabilir.

Dışardan alınacak demir hapları kelliğin ilacı değildir ama gerekli görülen hallerde bu derdin çözümünde önemli katkılar sağlayabilir. Her ne kadar bu haplar, besin destek raflarında reçetesiz olarak satılabiliyorlarsa da bir doktorun tavsiyesi olmadan demir hapı kullanılmamalıdır. Demir açısından zengin mercimek, fasulye, kabuklu deniz ürünleri, ıspanak, kuru üzüm, kuru erik ve kırmızı yağsız et sağlıklı demir kaynakları olarak tüketilmelidir.